EES hangi ülkelerde geçerli?
EES (Entry/Exit System), Schengen Area kapsamındaki AB üyesi ülkeler ile Schengen’e dahil olup AB üyesi olmayan ülkelerde uygulanır.
En zor vize veren ülke hangisi?
Sıkı güvenlik ve belge süreçleri nedeniyle Belçika, Birleşik Krallık ve Kanada en zor vize alınan ülkeler arasında gösterilir.
En kolay Schengen veren ülke hangisi?
Başvuru süreçlerinin daha hızlı ve ret oranlarının görece düşük olması nedeniyle genellikle Slovakya, İtalya ve İspanya daha erişilebilir seçenekler olarak öne çıkar.
Avrupa’ya seyahat planlıyorsanız son dönemde mutlaka EES ve ETIAS kavramlarıyla karşılaşmışsınızdır. İnternette bu konuda çok fazla yanlış bilgi dolaşıyor; kim etkileniyor, kim etkilenmiyor, ne zaman başlıyor gibi sorular sıkça karıştırılıyor. Bu yüzden gelin her iki sistemi de birlikte inceleyelim.
EES Nedir?
EES (Entry/Exit System — Giriş/Çıkış Sistemi), Avrupa Birliği’nin Schengen Bölgesi dış sınırlarında uygulamaya koyduğu yeni dijital bir kayıt sistemi. Sistemin amacı, AB vatandaşı olmayan kişilerin Schengen ülkelerine yaptıkları kısa süreli seyahatlerde giriş ve çıkışlarının elektronik olarak takip edilmesini sağlamak.
Kısaca: pasaport damgası dönemi bitiyor, dijital kayıt başlıyor.
EES Nasıl Çalışıyor?
Yeni sistemle birlikte pasaportlara damga basılmayacak. Havalimanlarında biyometrik kontrol noktaları kurulacak ve yolcunun giriş-çıkış bilgileri, parmak izi ve yüz tanıma gibi biyometrik verilerle birlikte merkezi bir sistemde saklanacak.
Parmak izi ve yüz fotoğrafı yalnızca ilk ziyarette alınıyor. Sonraki her giriş ve çıkışta bu veriler otomatik olarak eşleştiriliyor; vizenin son geçerlilik tarihi veya toplam konaklama süresi aşıldıysa sistem bunu anında tespit edecek. Alınan bu veriler üç yıl boyunca sistemde tutuluyor.
EES Ne Zaman Başladı?
EES, 12 Ekim 2025 tarihi itibarıyla kademeli olarak devreye girdi. Geçiş sürecinin 10 Nisan 2026’ya kadar tamamlanması hedefleniyor.
Geçiş dönemi boyunca pasaportlara damga basılmaya devam ediyor. 10 Nisan 2026’dan itibaren ise manuel damga uygulaması tamamen kaldırılacak.
EES Kimleri Kapsıyor, Kimler Muaf?
EES, AB veya Schengen üyesi olmayan ülkelerin vatandaşlarını kapsıyor — vize alsın ya da almasın. EES’den yalnızca AB ve Schengen üyesi ülkelerin vatandaşları ile uzun süreli oturum izni sahipleri muaf tutuluyor.
İrlanda ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi EES kapsamı dışında tutulurken, AB üyesi olmayan İsviçre, İzlanda, Norveç ve Lihtenştayn sisteme dahil edildi. Türk vatandaşları da EES kapsamında. Pasaportuna artık giriş-çıkış damgası vurulmayacak; tüm kayıtlar dijital olarak yapılacak. Schengen bölgesinde 90 günü aşan Türk vatandaşları EES sayesinde kolayca tespit edilecek.
Dehan’ın Notu: AB, EES sistemine dahil ülkelerde biyometrik verilerini paylaşmayı reddeden kişilerin ülkeye girişine izin vermiyor.
ETIAS Nedir?
ETIAS (European Travel Information and Authorisation System — Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi), Schengen Bölgesi’ne vizesiz giriş hakkı olan ülke vatandaşları için zorunlu hale gelecek olan dijital ön onay sistemi. ABD’nin ESTA uygulamasına benzer bir yapıda çalışıyor.
ETIAS’ın, EES’in uygulanmasından yaklaşık bir yıl sonra, 2026 yılının son çeyreğinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Onay alındıktan sonra 3 yıl boyunca veya pasaportunuzun süresi bitene kadar geçerli.
ETIAS Başvurusu Nasıl Yapılır ve Ücreti Ne Kadar?
Başvurular çevrimiçi bir portal üzerinden yapılacak. Ücret 20 Euro olarak belirlendi. Onay alındıktan sonra ETIAS izni dijital olarak pasaporta bağlanacak. 18 yaş altı ve 70 yaş üstü kişiler için ücretsiz.
Başvuruların büyük çoğunluğu dakikalar içinde sonuçlanıyor; ancak bazı durumlarda inceleme süreci uzayabiliyor.
Türk Vatandaşları ETIAS’a Başvuracak mı?
Hayır. Türkiye ETIAS kapsamında değil. ETIAS yalnızca Schengen Bölgesi’ne vizesiz giriş hakkı olan ülke vatandaşlarını kapsıyor. Türkiye vize muafiyeti olan bir ülke olmadığı için Türk vatandaşları ETIAS’a başvurmak zorunda değil. Vize almak zorunda olan ülkelerin vatandaşları için mevcut uygulama devam ediyor.
Yeşil (hususi) ve gri (hizmet) pasaport sahipleri de muaf. Türkiye’nin vizesiz seyahat edebilen vatandaşları — örneğin diplomatik pasaport sahipleri — de ETIAS başvurusu yapmak zorunda değil.
Dehan’ın Notu: Sosyal medyada “yeşil pasaportlulara da ETIAS geliyor” şeklinde haberler dolaşıyor. Bu bilgi yanlış. AB’nin Türkiye’deki resmi delegasyonu bu konuyu açıkça netleştirdi: Türkiye ETIAS kapsamı dışında.
EES ve ETIAS Arasındaki Fark Nedir?
İki sistemi karıştırmamak için basit bir şekilde özetleyelim:
EES:
- Sınırda yapılıyor, önceden başvuru gerekmiyor
- AB dışı tüm yolcuları kapsıyor
- Türk vatandaşlarını da kapsıyor
ETIAS:
- Seyahatten önce online başvuru gerekiyor
- Yalnızca Schengen’e vizesiz giren ülkeleri kapsıyor
- Türk vatandaşları kapsam dışında
Avrupa’ya Seyahat Edecekler Ne Yapmalı?
EES sistemi kademeli olarak yayılıyor. Sistem, 10 Nisan 2026 itibarıyla tam kapasite devreye girecek. Bu tarihe kadar bazı sınır kapılarında henüz aktif olmayabilir; geçiş döneminde pasaport damgalamaya devam eden noktalar mevcut.
İlk girişte biyometrik kayıt süreci biraz zaman alabiliyor. Özellikle Paris CDG, Frankfurt, Amsterdam ve Roma Fiumicino gibi yoğun havalimanlarında ilk girişlerde bekleme süresi uzayabiliyor. Aktarmalı uçuşlarda bu süreyi hesaba katmak faydalı.
